Veerkracht en geluk: wat kun je als mentor betekenen?
Hoe gaat het eigenlijk met je leerlingen?
Niet: hoe staan hun cijfers ervoor? Of: hebben ze hun huiswerk af? Maar echt: hoe zitten ze erbij?
De middelbare school is een periode waarin veel verandert. Leerlingen zoeken uit wie ze zijn, vergelijken zichzelf met anderen, ervaren prestatiedruk, moeten steeds zelfstandiger worden en proberen ondertussen ook hun plek in de groep te vinden.
Dat hoort bij opgroeien. Maar het betekent ook dat een mentor op belangrijke momenten verschil kan maken.
Niet door ieder probleem op te lossen. Wel door leerlingen te helpen zichzelf beter te begrijpen, woorden te geven aan wat ze meemaken en te ontdekken wat hen helpt wanneer iets tegenzit.
Daarom besteden we bij Tumult aandacht aan veerkracht en schoolgeluk. Met lessen voor leerlingen en gesprekken met experts die ons helpen beter te begrijpen wat jongeren nodig hebben.
Werkboeken
Schoolgeluk begint niet bij ‘altijd gelukkig zijn’
Een gelukkige leerling is niet een leerling bij wie alles goed gaat.
Tegenvallende cijfers, ruzie met vrienden, onzekerheid, stress of even geen motivatie horen ook bij het leven op school.
Interessanter is de vraag: wat gebeurt er als het even niet goed gaat?
Kan een leerling een tegenslag relativeren? Hulp vragen? Opnieuw beginnen? Herkennen welke gedachten hem of haar juist verder helpen? En is er op school iemand bij wie die leerling terechtkan?
Dat raakt aan veerkracht.
En precies daar heeft het mentoraat een belangrijke plek. Want in het mentoruur is er ruimte voor onderwerpen die tijdens wiskunde, Nederlands of geschiedenis niet vanzelf aan bod komen.
Wat weten we eigenlijk over schoolgeluk?
Die vraag onderzoeken we in onze Schoolgeluk Podcasts.
Hans Wendel en Ismail Aghzanay gaan daarin in gesprek met mensen uit en rond het onderwijs. Niet om één formule voor de gelukkige leerling te vinden – die bestaat niet – maar om vanuit verschillende invalshoeken te kijken naar wat jongeren helpt om zich te ontwikkelen.
Het tienerbrein begrijpen – met Ilke Oner
Waarom doet een leerling iets waarvan hij eigenlijk best weet dat het niet handig is? Waarom lijkt een gesprek de ene keer binnen te komen en de andere keer totaal niet?
In de eerste Schoolgeluk Podcast praten Hans en Ismail met breinexpert Ilke Oner over de ontwikkeling van het tienerbrein.
In de korte video hiernaast geeft Ilke alvast een mooie gedachte mee: schoolgeluk gaat niet om altijd gelukkig zijn, maar ook om weten hoe je met het oncomfortabele omgaat.
Het gesprek helpt om gedrag van jongeren vanuit een ander perspectief te bekijken. Wat gebeurt er in het brein tussen ongeveer 12 en 18 jaar? Wat betekent dat voor keuzes, motivatie en gedrag? En hoe kun je die kennis als mentor gebruiken in de begeleiding van leerlingen?
Voor mentoren is dat misschien wel de belangrijkste opbrengst: gedrag niet alleen beoordelen, maar proberen te begrijpen waar het vandaan komt.
Zin in motiveren – met Florianne Sollie
“Hij is gewoon niet gemotiveerd.”
Het is een conclusie die snel getrokken is. Maar motivatie ontstaat niet in een vacuüm.
In de tweede Schoolgeluk Podcast praten Florianne Sollie, Hans Wendel en Ismail Aghzanay over motivatie, mindset en de omgeving waarin jongeren opgroeien.
Ze bespreken onder andere de invloed van ouders en mentoren, zelfvertrouwen en zelfbeeld, prestatiedruk en sociale media.
Want wat gebeurt er met een leerling als hij het gevoel krijgt dat iemand vertrouwen in hem heeft? En andersom: wat doet het met motivatie als een leerling vooral hoort wat er niet goed gaat?
De kunst van samenwerken – met Allard Lindhout
Schoolgeluk gaat niet alleen over wat er in het hoofd van een individuele leerling gebeurt.
Een groot deel van de schooldag speelt zich af met anderen.
In de derde Schoolgeluk Podcast spreken Allard Lindhout, Hans Wendel en Ismail Aghzanay over samenwerken, vertrouwen, communicatie en groepsdynamiek.
Allard neemt daarbij niet alleen ervaringen uit het onderwijs mee, maar ook uit de topsport. Als scheidsrechter in het betaald voetbal weet hij wat spanning, samenwerking, communicatie en omgaan met conflicten betekenen.
Dat levert een interessant perspectief op voor het mentoraat: hoe creëer je een omgeving waarin leerlingen zich onderdeel voelen van de groep en tegelijkertijd zichzelf kunnen zijn?
En hoe breng je dat naar het mentoruur?
Een podcast kan je anders naar leerlingen laten kijken. Maar uiteindelijk wil je er in je mentoruur ook iets mee kunnen.
Daarom hebben we binnen Tumult lessen waarmee leerlingen zelf aan de slag gaan met geluk, gedachten, zelfbeeld en de invloed van hun omgeving.
Waar word jij gelukkig van?
De één wordt blij van sporten, de ander van vrienden, muziek, gamen of juist even alleen zijn.
Leerlingen staan stil bij een eenvoudige maar belangrijke vraag: waar word ik eigenlijk gelukkig van?
Niet om geluk af te vinken, maar om leerlingen bewuster te laten kijken naar wat voor hen belangrijk is.
Denk jezelf gelukkig
Gedachten hebben invloed op hoe je een situatie ervaart.
In deze les onderzoeken leerlingen hun eigen manier van denken. Welke gedachten helpen wanneer iets tegenzit? En welke gedachten maken een moeilijke situatie juist groter?
Een mooi aanknopingspunt om in het mentoruur te praten over omgaan met tegenslagen en daarmee over veerkracht.
Maken sociale media jou gelukkig?
Sociale media zijn voor jongeren een vanzelfsprekend onderdeel van hun dagelijks leven. Ze zorgen voor contact en plezier, maar kunnen ook invloed hebben op hoe leerlingen naar zichzelf en anderen kijken.
Deze les nodigt leerlingen uit om daar eens bewust bij stil te staan.
Hoe maak je een ander gelukkig?
Schoolgeluk gaat niet alleen over jezelf.
Wat doet het met iemand wanneer je belangstelling toont, een compliment geeft of iets aardigs doet? En welke invloed hebben leerlingen eigenlijk op hoe anderen zich in een klas voelen?
Met deze les verschuift de blik van ‘wat maakt mij gelukkig?’ naar ‘wat kan ik voor een ander betekenen?’
Je hoeft als mentor niet overal een antwoord op te hebben
Misschien is dat wel een van de belangrijkste dingen die we in gesprekken over mentoraat steeds terugzien.
Een mentor hoeft geen psycholoog te zijn.
Je hoeft niet iedere onzekerheid weg te nemen, iedere leerling te motiveren of ieder probleem op te lossen.
Maar je kunt wel luisteren. Een vraag stellen. Gedrag proberen te begrijpen. Een leerling helpen om anders naar een situatie te kijken. Signaleren wanneer er meer nodig is. Of simpelweg laten merken: ik zie je.
Goed mentoraat zit vaak juist in die momenten.
Verder werken aan veerkracht en geluk
Wil je dit thema gebruiken in je mentoruur? Binnen Tumult vind je verschillende lessen rondom geluk, zelfvertrouwen, motivatie en sociaal-emotionele ontwikkeling.
Een deel daarvan komt uit onze werkboeken Sociaal-emotionele vaardigheden. Daarnaast vind je in Tumult Plus Online digitale lessen en actuele materialen die je direct tijdens het mentoruur kunt inzetten.
Praktische lessen over pesten
Omgaan met conflicten – Is het plagen of pesten?
Wanneer is iets nog plagen en wanneer wordt het pesten? Leerlingen onderzoeken het verschil en ontdekken hoe ze iemand kunnen helpen wanneer een situatie niet meer leuk is.
Omgaan met conflicten – Hoe ga je om met pesten?
Wat kun je doen wanneer iemand wordt gepest? Leerlingen ontdekken verschillende manieren waarop ze zelf kunnen helpen en leren dat ze niet machteloos hoeven toe te kijken.
Pesten – Sta je erbij of doe je iets?
Bij pesten heeft iedereen een rol. In deze les onderzoeken leerlingen welke rollen er rondom pesten bestaan en hoe hun eigen reactie verschil kan maken.
Conflicten voorkomen en oplossen – Wat doe jij tegen pesten?
Leerlingen ontdekken dat iedereen iets kan doen tegen pesten. Een praktische les waarmee je verantwoordelijkheid voor de sfeer in de klas bespreekbaar maakt.
Deze vier werkboeklessen komen rechtstreeks uit je huidige aanbod.
Week Tegen Pesten: hoe kunnen we elkaar helpen?
Een digibordles waarin leerlingen ontdekken dat verschillen in de klas juist een kracht kunnen zijn en nadenken over hoe ze elkaar kunnen helpen.
De Geheime Onderwijsmissie! – escaperoom
Maak van samenwerken een missie. Met deze escaperoom werken leerlingen samen aan opdrachten en codes en tegelijkertijd aan een veilig en gezellig groepsgevoel.
Week Tegen Pesten: je klas als team!
Een actieve digibordles in spelvorm. Leerlingen zoeken opdrachten, werken samen en ontdekken hoe je met elkaar een team vormt.
Week Tegen Pesten: heb jij het al gehoord?
“Heb jij al gehoord dat…?”
Roddels verspreiden zich snel, zeker via sociale media en groepsapps. Met deze digibordles kun je met leerlingen stilstaan bij roddelen en wat het doorgeven van verhalen met iemand kan doen.
Van pesten voorkomen naar een veilige groep
Pesten staat niet op zichzelf.
Hoe leerlingen met elkaar omgaan wordt beïnvloed door de sfeer en verhoudingen binnen de groep.
Daarom gaat werken aan een veilige klas ook over vragen als:
Hoe gaan we met elkaar om?
Wat doen we als iemand wordt buitengesloten?
Hoe lossen we een conflict op?
Durven leerlingen hulp te vragen?
En wat doen we wanneer iemand over een grens gaat?
Binnen de werkboeken Sociaal-emotionele vaardigheden van Tumult oefenen leerlingen met dit soort situaties en vaardigheden.
Niet alleen tijdens de Week Tegen Pesten, maar gedurende het schooljaar.
Veiligheid en pestgedrag
Pesten of onveiligheid in de klas vraagt soms om meer dan een losse mentorles.
Daarom heeft Tumult ook de mentormodule Veiligheid en pestgedrag.
De module gaat in op pesten en onveiligheid in de klas en de invloed daarvan op leerlingen. Daarmee is deze geschikt wanneer je als mentor verder wilt kijken dan één losse werkvorm of les.
Inspiratie voor mentoren
Wil je met jouw mentorleerlingen aan de slag met pesten en een veilige sfeer?
Bekijk bijvoorbeeld:
✔ de werkboekles Is het plagen of pesten?
✔ de werkboekles Hoe ga je om met pesten?
✔ de werkboekles Pesten: sta je erbij of doe je iets?
✔ de werkboekles Wat doe jij tegen pesten?
✔ de digibordles Hoe kunnen we elkaar helpen?
✔ de escaperoom De Geheime Onderwijsmissie!
✔ het spel Je klas als team!
✔ de digibordles over roddelen Heb jij het al gehoord?
✔ de mentormodule Veiligheid en pestgedrag
Veel van deze materialen zijn beschikbaar via Tumult Plus Online.
Samen werken aan goed mentoraat
Bij Tumult geloven we dat goed mentoraat meer is dan een verzameling mentorlessen.
Het gaat over weten wat er bij jongeren speelt, begrijpen wat zij nodig hebben en als school bewust nadenken over hoe je leerlingen begeleidt.
Daarom ontwikkelen we niet alleen werkboeken en digitale lessen. We spreken met experts en mensen uit het onderwijs, trainen mentoren en mentorenteams en vertalen actuele thema’s naar materiaal dat je in de praktijk kunt gebruiken.
Zodat je er als mentor niet alleen voor staat.
Heb je vragen?
Neem contact op met Leon van Kuijk, consultant van Tumult.
- 06 4320 7445 of 020 421 5129
- leonvankuijk@tumult.nl
Lorem ipsum dolor sit amet adipiscing
