Help leerlingen beter plannen
Huiswerk, toetsen, sport, vrienden en afspraken. Voor leerlingen zit een week al snel behoorlijk vol.
En dan moeten ze ook nog bedenken wat ze wanneer gaan doen.
Goed plannen lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Leerlingen moeten overzicht krijgen, inschatten hoeveel tijd iets kost, prioriteiten stellen én vervolgens ook nog proberen zich aan hun planning te houden.
Als mentor kun je leerlingen helpen om daar stap voor stap beter in te worden.
Met de lessen, stappenplannen en praktische opdrachten van Tumult leren leerlingen overzicht creëren, hun tijd indelen en een planning maken die ook echt uitvoerbaar is.
Werkboeken
Waarom is leren plannen belangrijk?
“Dat huiswerk doe ik straks wel.”
“Die toets is pas volgende week.”
“Ik dacht dat deze opdracht veel minder tijd zou kosten.”
Herkenbaar?
Leerlingen hebben vaak best een idee van wat ze moeten doen. De uitdaging zit vooral in wanneer ze het gaan doen en hoeveel tijd ze ervoor nodig hebben.
Goed leren plannen helpt leerlingen om:
✔ overzicht te krijgen over wat ze moeten doen
✔ taken op tijd te beginnen
✔ in te schatten hoeveel tijd iets kost
✔ belangrijke taken eerst te doen
✔ grote opdrachten op te delen in kleinere stappen
✔ school, sport en vrije tijd te combineren
✔ minder op het laatste moment te hoeven doen
✔ steeds zelfstandiger te werken
Een goede planning zorgt dus niet alleen voor overzicht. Leerlingen leren ook bewuster omgaan met hun tijd.
Wat is een goede planning?
Een planning is meer dan een rijtje taken met tijden ernaast.
Een leerling kan bijvoorbeeld opschrijven:
“Dinsdag: leren voor Engels.”
Maar wat betekent dat precies?
Welke woorden moeten worden geleerd? Hoeveel zijn het? Hoeveel tijd kost dat? En is dinsdag eigenlijk wel een handige dag als er woensdag ook twee andere toetsen zijn?
Een bruikbare planning begint daarom met overzicht.
Wat moet ik doen? Wanneer moet het af? Hoeveel tijd heb ik nodig? En wanneer ga ik het doen?
Daarbij hoort ook ruimte voor pauze en vrije tijd. Een planning die helemaal vol staat, is meestal geen planning die een leerling lang volhoudt.
Hoe help je leerlingen beter plannen?
Plannen leer je niet door één keer een mooie weekplanning te maken. Leerlingen moeten ermee oefenen en ontdekken wat voor hen werkt.
Begin met overzicht
Laat leerlingen eerst verzamelen wat er allemaal moet gebeuren. Huiswerk, toetsen, inleveropdrachten, sport en andere afspraken.
Een agenda of takenlijst kan daarbij helpen. Pas wanneer duidelijk is wat er moet gebeuren, kun je bepalen wanneer je het gaat doen.
Leer leerlingen tijd inschatten
“Daar ben ik in tien minuten mee klaar.”
Totdat het drie kwartier blijkt te duren.
Goed plannen betekent ook leren inschatten hoeveel tijd een taak werkelijk kost. Laat leerlingen daarom vooraf een inschatting maken en achteraf bekijken of die klopte.
Zo worden hun planningen steeds realistischer.
Stel prioriteiten
Niet alles hoeft vandaag.
Welke taak is belangrijk? Wat moet als eerste af? En wat kan nog even wachten?
Door leerlingen bewust keuzes te laten maken, voorkomen ze dat ze beginnen met de makkelijkste of leukste taak terwijl een belangrijke deadline dichterbij komt.
Maak grote taken klein
Een werkstuk maken of leren voor een toetsweek voelt al snel als één enorme taak.
Help leerlingen om zo’n taak op te delen.
Niet:
“Werkstuk maken.”
Maar bijvoorbeeld:
maandag: informatie zoeken
dinsdag: opzet maken
woensdag: eerste deel schrijven
donderdag: tweede deel schrijven
vrijdag: controleren en inleveren
Een grote taak wordt zo een serie kleine, haalbare stappen.
Kijk terug op de planning
Een planning hoeft niet perfect te zijn.
Juist door terug te kijken leren leerlingen plannen.
Wat lukte? Waar had je te weinig tijd voor ingepland? Wat kwam ertussen? En wat zou je de volgende keer anders doen?
Zo wordt plannen steeds minder iets wat een leerling moet doen en steeds meer een hulpmiddel dat echt werkt.
Praktische lessen over plannen
Plannen – Hoe kom je op tijd op school?
Een praktische les voor leerlingen die nog moeten ontdekken hoeveel tijd dingen eigenlijk kosten. Leerlingen bekijken wat ze ’s avonds en ’s ochtends kunnen doen en leren hun tijd zo in te delen dat ze op tijd op school komen.
Plannen – Hoe maak je een huiswerkplanning?
Leerlingen maken een planning voor een middag of avond. Daarbij combineren ze huiswerk met klusjes, afspraken en leuke dingen. Zo ontdekken ze hoe ze hun tijd realistisch kunnen verdelen.
Plannen – Hoe plan je een week?
Wat moet deze week gebeuren en wanneer ga je dat doen? Leerlingen maken een weekplanning en denken daarbij niet alleen na over hun taken, maar ook over een planning die ze daadwerkelijk kunnen volhouden.
Plannen – Hoe plan je een grote taak?
Een grote opdracht kan lastig te overzien zijn. In deze les leren leerlingen een grote taak opdelen in kleinere onderdelen en bepalen ze wat ze wanneer gaan doen.
Toetsweek: maak een ijzersterke planning!
Tijdens een toetsweek komt alles tegelijk. Met deze digibordles leren leerlingen vooruitkijken en het leren over meerdere dagen verdelen, zodat ze niet alles op het laatste moment hoeven te doen.
Stappenplan: Plannen
Een praktisch stappenplan dat leerlingen erbij kunnen pakken wanneer ze zelf een planning gaan maken.
Van doelen stellen naar plannen, doen en terugkijken
Plannen staat niet op zichzelf.
Een leerling kan eerst bepalen:
Wat wil ik bereiken?
Daarna komt:
Wat moet ik daarvoor doen?
Vervolgens:
Wanneer ga ik dat doen?
En uiteindelijk:
Is het gelukt en wat kan ik de volgende keer anders doen?
Doelen stellen, plannen, uitvoeren en reflecteren horen daarom bij elkaar.
Binnen de werkboeken Studievaardigheden van Tumult oefenen leerlingen gedurende het schooljaar met deze vaardigheden. Niet één keer, maar steeds opnieuw en op een niveau dat past bij hun leerjaar.
Podcast: hoe help je jongeren met leren en plannen?
Hoeveel help je als ouder of begeleider eigenlijk?
Neem je de planning over wanneer een leerling vastloopt? Of laat je hem zelf ontdekken wat wel en niet werkt?
In de podcast Hoe begeleid je je kind bij school, leren en keuzes maken? gaat Hans in gesprek met Florianne, onderwijsexpert en jarenlang betrokken bij Tumult.
Ze praten onder andere over de overstap naar de middelbare school, zelfstandigheid, motivatie, toetsdruk én de vraag hoe je jongeren kunt helpen met leren en plannen zonder alles van ze over te nemen.
Een herkenbaar gesprek met praktische voorbeelden die ook voor mentoren interessant zijn.
Inspiratie voor mentoren
Wil je met jouw mentorleerlingen aan de slag met plannen?
Bekijk bijvoorbeeld:
✔ het Stappenplan Plannen
✔ het Stappenplan Agenda gebruiken
✔ de les Hoe maak je een huiswerkplanning?
✔ de les Hoe plan je een week?
✔ de les Hoe plan je een grote taak?
✔ opdrachten over prioriteiten stellen en tijd inschatten
✔ de digibordles Toetsweek: maak een ijzersterke planning!
✔ de podcast over leren, plannen en zelfstandigheid
Veel van deze materialen zijn beschikbaar via Tumult Plus Online.
Tumult als partner voor het mentoraat
Tumult ondersteunt scholen en mentoren niet alleen met losse lessen, maar met complete leerlijnen, praktische ondersteuning en actuele thema’s voor het mentoraat.
Met Tumult werk je onder andere aan:
✔ studievaardigheden
✔ sociaal-emotionele vaardigheden
✔ loopbaanbegeleiding (LOB)
✔ burgerschap
✔ zelfvertrouwen en communicatie
Daarnaast ondersteunt Tumult scholen met:
- werkboeken en digitale lessen
- Tumult Plus Online
- mentortrainingen
- actuele lessen via Tumult Deze Week
- ondersteuning voor mentorenteams
Heb je vragen?
Neem contact op met Leon van Kuijk, consultant van Tumult.
- 06 4320 7445 of 020 421 5129
- leonvankuijk@tumult.nl
Lorem ipsum dolor sit amet adipiscing
