Waarom scholen steeds vaker zoeken naar een partner voor het mentoraat

Door Hans Wendel

Leerlingen groeien niet alleen door vakinhoud of cijfers

De rol van mentoren in het voortgezet onderwijs is de afgelopen jaren intensiever geworden. Waar het mentoraat vroeger vaak draaide om praktische zaken en hulp als het echt niet goed ging, verwachten de overheid, schoolbestuurders, ouders en leerlingen tegenwoordig veel meer van de begeleiding op school.

Een samenhangend mentoraat

Mentoren begeleiden leerlingen bij motivatie, groepsvorming, welzijn, sociale veiligheid, studievaardigheden, loopbaanoriëntatie en burgerschapsvaardigheden. Daarnaast zijn zij vaak degenen die het als eerste signaleren wanneer een leerling vastloopt, onzeker is of extra ondersteuning nodig heeft. Ook zijn ze de spil in het contact met ouders en andere betrokkenen.

Tegelijkertijd ervaren veel mentoren een hoge werkdruk. Er is weinig tijd, de uitdagingen in klassen worden complexer en mentoren zijn druk met versnipperde kleine taken. Scholen zoeken naar manieren om meer structuur en samenhang aan te brengen in het mentoraat. Daarom groeit de behoefte aan een duidelijke, schoolbrede visie op het mentoraat én aan praktische ondersteuning voor mentoren.

Het mentoraat als basis voor groei

Steeds meer scholen realiseren zich dat een goed mentoraat niet vanzelf ontstaat. Een mentor die “het er even bij doet” past steeds minder bij wat leerlingen nodig hebben. Leerlingen groeien niet alleen door vakinhoud of cijfers. Groei ontstaat ook wanneer leerlingen zich veilig voelen, leren samenwerken, leren reflecteren, leren omgaan met stress en ontdekken wie ze zijn en waar ze naartoe willen. Daarin speelt de mentor een cruciale rol.

Maar een goed mentoraat vraagt om meer dan losse mentorlessen of incidentele projecten. Het vraagt om structuur, duidelijke leerlijnen, actuele thema’s en ondersteuning van mentoren gedurende het hele schooljaar.

Veel scholen zoeken daarom naar antwoorden op vragen als:

• Hoe zorgen we voor meer samenhang binnen het mentoraat?
• Hoe ondersteunen we startende mentoren beter?
• Hoe houden we mentorlessen actueel en relevant?
• Hoe zorgen we dat mentoren niet telkens zelf lessen en werkvormen hoeven te ontwikkelen?
• Hoe maken we tijd voor welzijn en ontwikkeling van leerlingen?

Dat zijn geen kleine vragen. Het zijn vragen die raken aan de cultuur en begeleiding binnen de hele school.

Van leverancier naar partner voor het mentoraat

Bij Tumult merken we dat scholen steeds minder behoefte hebben aan alleen een methode of los lesmateriaal. Scholen zoeken vooral een partner voor het mentoraat. Een partij die meedenkt over de ontwikkeling van leerlingen én over de ondersteuning van mentoren.

Daarom ondersteunen we scholen tegenwoordig niet alleen met werkboeken en digitale lessen, maar ook met:

• Mentortrainingen
• Begeleiding van startende mentoren
• Studiedagen
• Doorlopende leerlijnen
• Actuele lessen en thema’s gedurende het schooljaar
• Ouderavonden en themadagen voor leerlingen
• Integrale trajecten voor schoolbrede verbetering van het mentoraat

De praktijk laat namelijk zien dat mentoren vooral behoefte hebben aan ondersteuning die direct toepasbaar is. Geen ingewikkelde theorieën of extra administratieve druk, maar concrete handvatten die helpen in de dagelijkse praktijk van de klas.

Structuur en actuele ondersteuning geven rust

Binnen scholen zien we vaak dezelfde uitdaging terugkomen: mentoren willen leerlingen goed begeleiden, maar het ontbreekt vaak aan overzicht, structuur of tijd om een goed lesprogramma te ontwikkelen. Daardoor ontstaat versnippering. Iedere mentor geeft het mentoraat anders vorm en actuele thema’s komen soms pas aan bod wanneer er al problemen spelen.

Daarom werken steeds meer scholen met een gezamenlijke visie en mentoraatleerlijn, gedurende het schooljaar aangevuld met actuele lessen voor leerlingen en relevante training voor mentoren.

Denk aan lessen en trainingen over thema’s zoals:

• Groepsvorming en sociale veiligheid
• Motivatie en studiehouding
• Mediawijsheid
• Omgaan met stress
• Identiteit en diversiteit
• Samenwerken en communiceren
• Reflecteren en keuzes maken

Via initiatieven zoals Tumult Deze Week ontvangen mentoren actuele en direct inzetbare lessen die aansluiten bij wat er op dat moment speelt in de klas en op school.

Dit alles helpt scholen om het mentoraat niet alleen inhoudelijk sterker te maken, maar ook werkbaar te houden voor mentoren.

Groeien doen we samen

Het thema van de Nationale Onderwijsweek 2026 luidt: ‘Groeien doen we samen.’ Juist binnen het mentoraat zien we hoe belangrijk die gedachte is. Leerlingen groeien door verbinding. Door gezien te worden. Door ruimte te krijgen om fouten te maken, vragen te stellen en zichzelf te ontwikkelen.

Maar ook mentoren hebben ondersteuning nodig om hun rol goed te kunnen vervullen. Een goed mentoraat ontstaat daarom niet alleen in het klaslokaal. Het ontstaat wanneer scholen, collega’s en ondersteunende partners samen investeren in begeleiding, ontwikkeling en welzijn.

Bij Tumult geloven we dat het mentoraat geen extra taak naast het onderwijs is, maar juist een kerntaak: de belangrijkste basis voor leren, ontwikkeling en schoolgeluk. Ook komend schooljaar blijven we scholen hierbij ondersteunen als partner voor het mentoraat. Onder andere met praktische materialen, actuele ondersteuning en ontmoetingen tussen mentoren uit het hele land, zoals tijdens de Nationale Mentorendag op 6 oktober 2026.

Want juist samen maken we het verschil voor leerlingen.