De Gouden Weken: misschien wel de belangrijkste weken van het schooljaar. Tijdens deze weken leren jij en je mentorleerlingen elkaar kennen, werk je aan groepsvorming en een veilig klimaat in de klas. Aandacht voor kennismaken en groepsvorming aan het begin van het schooljaar zorgt voor een stevige basis waar je de rest van het schooljaar als mentor profijt van hebt. In deze blog vertel ik je meer over positieve groepsvorming en geef ik je drie tips die je helpen bij het vormen van een positieve groep.
Positieve groepsvorming
Een positieve groep heeft groepsnormen die in onze maatschappij als positief worden bestempeld, zoals respect hebben voor elkaar, naar elkaar luisteren en elkaar helpen (van Engelen, 2012). Kenmerken van een positieve groep zijn:
- Leerlingen zijn gemotiveerd om groepsdoelen te halen.
- Leerlingen voelen zich medeverantwoordelijk voor de eigen groep en uiten dit ook.
- Leerlingen tonen respect voor elkaars mening en karakter.
- Leerlingen zijn bereid tot samenwerking.
In een positieve groep krijgen leerlingen de ruimte om de rol/rollen die het beste bij hen past te vervullen. De rollen in een groep worden verdeeld via het proces van groepsvorming. Meer lezen over groepsvorming? Over de fasen van groepsvorming van Tuckman en concrete tips voor de invulling ervan lees je in de blog ‘In vijf stappen naar een hechtere groep’.
Drie tips voor De Gouden Weken
1. Zet samenwerken centraal
Wil je snel gaan, ga alleen. Wil je ver komen, ga samen.’ – Keniaans gezegde. Aandacht besteden aan samenwerken, zeker de eerste weken, heeft een positief effect op de groepsvorming. Bij samenwerken gaat het om het gezamenlijk realiseren van een doel en anderen daarbij kunnen aanvullen en ondersteunen. Wanneer leerlingen ook van elkaar leren, spreken we van samenwerkend leren of coöperatief leren. In dit soort werkvormen is er naast een didactisch doel ook een pedagogisch doel. Twee vliegen in één klap!
2. Wees positief en uitnodigend
Positiviteit in de klas kan ervoor zorgen dat de sfeer en de band met je klas goed wordt, is en blijft. Zeker de eerste weken wil je voor veel positieve energie zorgen. Ook wil je als mentor het voorbeeld geven hoe jullie in de klas met elkaar omgaan. Maak ruimte in je programma voor leuke groepsvormende activiteiten, plan energizers in tijdens je lessen en geef veel complimenten.
3. Stimuleer eigenaarschap bij leerlingen
Eigenaarschap bij leerlingen motiveert en draagt bij aan een positiever zelfbeeld. Leerlingen voelen zich medeverantwoordelijk voor de sfeer in de klas, het eigen leerproces en het bereiken van hun eigen en andermans doelen. Hoe kun je eigenaarschap vanaf het begin van het jaar stimuleren? Bijvoorbeeld door samen groepsregels en afspraken te maken. Regels die opgelegd worden door de docent, voelen niet als ‘eigen’ regels. Regels en afspraken die samen met de leerlingen worden opgesteld, zullen eerder worden nageleefd. Of laat leerlingen in groepjes gedurende het jaar een leuke activiteit organiseren voor de hele klas.
Tumult Gouden Weken Special
Om je te ondersteunen bij de start van het schooljaar en te werken aan positieve groepsvorming, maakten we de Gouden Weken Special: energizers voor een energieke start met jouw mentorklas. Deze hand-out vol energizers is jouw hulpmiddel om die stevige basis te leggen. De energizers zijn verdeeld over drie thema’s:
- kennismaken
- samenwerken en communiceren
- creativiteit bevorderen en ontspannen
Kies de werkvorm die past bij jouw groep. Zo zet je de eerste stap naar een fijne groepsdynamiek.
