Zelfvertrouwen versterken bij leerlingen in het voortgezet onderwijs
Zelfvertrouwen speelt een grote rol in het welzijn, gedrag en de ontwikkeling van leerlingen. Leerlingen die vertrouwen hebben in zichzelf durven vaker vragen te stellen, fouten te maken, samen te werken en nieuwe uitdagingen aan te gaan.
Toch worstelen veel jongeren met onzekerheid, prestatiedruk of negatieve gedachten over zichzelf. Sociale media, groepsdruk, cijfers en verwachtingen van anderen kunnen daarbij een grote rol spelen.
Juist daarom is het belangrijk dat mentoren aandacht besteden aan zelfvertrouwen, weerbaarheid en positief denken binnen mentorlessen.
Werkboeken
Waarom zelfvertrouwen belangrijk is op school
Zelfvertrouwen heeft invloed op veel verschillende onderdelen van het schoolleven. Niet alleen op hoe leerlingen zich voelen, maar ook op motivatie, gedrag en leerprestaties.
Dat zie je bijvoorbeeld terug bij:
• onzekerheid in sociale situaties
• spanning rondom presenteren of toetsen
• moeite met grenzen aangeven
• negatieve gedachten over zichzelf
• groepsdruk en vergelijken met anderen
• weinig initiatief nemen
• snel opgeven wanneer iets lastig wordt
• moeite met fouten maken
Sommige leerlingen trekken zich terug wanneer ze onzeker zijn. Andere leerlingen reageren juist druk, boos of stoer om onzekerheid te verbergen.
Juist daarom helpt het wanneer leerlingen leren:
• positiever naar zichzelf kijken
• kwaliteiten herkennen
• omgaan met spanning en onzekerheid
• negatieve gedachten omdenken
• voor zichzelf opkomen
• grenzen aangeven
• initiatief nemen
• omgaan met groepsdruk
Zelfvertrouwen, motivatie en een positief zelfbeeld
Zelfvertrouwen ontstaat niet vanzelf. Het groeit door ervaringen, feedback van anderen en de manier waarop leerlingen naar zichzelf kijken. Sociale media en groepsdruk hebben daar tegenwoordig veel invloed op.
In de blog Help je leerlingen meer zelfvertrouwen en motivatie te ontwikkelen! legt Jose Nanninga uit hoe positief zelfbeeld, motivatie en zelfvertrouwen sterk met elkaar samenhangen. Leerlingen die vertrouwen hebben in zichzelf durven vaker uitdagingen aan te gaan, verantwoordelijkheid te nemen en door te zetten bij tegenslagen.
Daarbij spelen drie belangrijke factoren een rol:
• autonomie
• competentie
• verbondenheid
Mentoren kunnen hierin veel betekenen door positieve feedback te geven, succeservaringen zichtbaar te maken en leerlingen te laten ervaren waar zij goed in zijn.
Rust, vertrouwen en veiligheid in de mentorklas
Zelfvertrouwen versterken gaat niet alleen over leerlingen. Ook de houding van de mentor maakt veel verschil.
In de blog Zelfvertrouwen laten groeien en spanning verminderen: Angelica’s mentortips! beschrijft Angelica Ettema hoe belangrijk rust, structuur en veiligheid zijn binnen een mentorklas.
Veel leerlingen lijken zelfverzekerd, terwijl daaronder juist spanning of onzekerheid schuilt. Daarom helpt het wanneer mentoren:
• rust uitstralen
• voorspelbaarheid creëren
• duidelijke structuur bieden
• aandacht hebben voor individuele leerlingen
• grenzen bewaken
• ruimte maken voor persoonlijke gesprekken
Kleine routines en persoonlijke aandacht kunnen daarbij een groot verschil maken voor leerlingen die onzeker zijn of spanning ervaren.
Praktische lessen over zelfvertrouwen en weerbaarheid
Praktische lessen over zelfvertrouwen en weerbaarheid
Tumult biedt verschillende lessen en opdrachten waarmee leerlingen werken aan zelfvertrouwen, emoties, motivatie en sociale vaardigheden.
Leerlingen oefenen bijvoorbeeld met:
• kwaliteiten herkennen
• omgaan met emoties
• helpende gedachten ontwikkelen
• grenzen aangeven
• initiatief nemen
• rust bewaren in spannende situaties
• voor zichzelf opkomen
• reflecteren op hun eigen gedrag
De lessen sluiten aan bij verschillende leerjaren en niveaus binnen het voortgezet onderwijs.
Voorbeelden van lessen
Zelfvertrouwen – Welke gedachtes geven jou zelfvertrouwen?
Leerlingen ontdekken hoe gedachten invloed hebben op hun zelfvertrouwen en leren negatieve gedachten omzetten naar helpende gedachten.
Zelfvertrouwen – Hoe kom je voor jezelf op?
Een praktische les waarin leerlingen oefenen met assertiviteit, grenzen aangeven en opkomen voor zichzelf.
Zelfvertrouwen – Wat zijn jouw kwaliteiten?
Leerlingen ontdekken waar zij goed in zijn en welke kwaliteiten anderen bij hen zien.
Doorlopende leerlijnen sociaal-emotionele vaardigheden en werkboeken
Zelfvertrouwen als basis voor persoonlijke ontwikkeling
Zelfvertrouwen ontwikkelt zich niet vanzelf. Leerlingen leren dit stap voor stap door ervaringen, gesprekken, succesmomenten en de manier waarop zij omgaan met anderen en met zichzelf.
Juist daarom komen thema’s zoals zelfvertrouwen, emoties, samenwerken, communiceren en grenzen aangeven structureel terug binnen de leerlijn Sociaal-emotionele vaardigheden van Tumult.
Met de SEV-werkboeken werk je doorlopend aan sociaal-emotionele vaardigheden in klas 1 tot en met 4. De leerlijn biedt herhaling en verdieping rond thema’s zoals:
• kennismaken
• samenleven
• zelfvertrouwen
• communiceren
• conflicten voorkomen en oplossen
De werkboeken, digitale lessen en lesvoorbereidingen geven mentoren duidelijke structuur en praktische handvatten voor mentorlessen. Zo werk je niet alleen aan groepsvorming en veiligheid in de klas, maar ook aan het versterken van het zelfvertrouwen en welzijn van leerlingen.
Daarnaast sluiten de lessen goed aan bij burgerschapsonderwijs en actuele thema’s binnen het voortgezet onderwijs.
Schoolgeluk Podcast: motivatie, prestatiedruk en zelfvertrouwen
De Schoolgeluk Podcast met Florianne Sollie sluit goed aan bij dit thema. In deze aflevering gaat het over motivatie, mindset, prestatiedruk, zelfbeeld en de invloed die mentoren en ouders hebben op het vertrouwen van jongeren.
Tumult als partner voor het mentoraat
Tumult ondersteunt scholen en mentoren niet alleen met losse lessen, maar met complete leerlijnen, praktische ondersteuning en actuele thema’s voor het mentoraat.
Met Tumult werk je onder andere aan:
✔ studievaardigheden
✔ sociaal-emotionele vaardigheden
✔ loopbaanbegeleiding (LOB)
✔ burgerschap
✔ zelfvertrouwen en communicatie
Daarnaast ondersteunt Tumult scholen met:
- werkboeken en digitale lessen
- Tumult Plus Online
- mentortrainingen
- actuele lessen via Tumult Deze Week
- ondersteuning voor mentorenteams
Heb je vragen?
Neem contact op met Leon van Kuijk, consultant van Tumult.
- 06 4320 7445 of 020 421 5129
- leonvankuijk@tumult.nl
Lorem ipsum dolor sit amet adipiscing
