Wie ben ik en wat kan ik? Lessen en tips voor het mentoruur
Waar ben je goed in? Wat vind je leuk om te doen? En welke eigenschappen maken jou anders dan anderen?
Het lijken eenvoudige vragen, maar veel leerlingen vinden het lastig om er antwoord op te geven. Ze weten vaak prima wat ze moeilijk vinden, maar hun eigen kwaliteiten benoemen is een stuk lastiger.
Toch is het belangrijk dat leerlingen ontdekken wat ze kunnen en waar hun interesses liggen. Die kennis helpt bij het maken van keuzes, bijvoorbeeld voor een profiel, vervolgopleiding of beroep.
Als mentor kun je leerlingen hierbij helpen. Met de werkboeklessen, thuisopdrachten en digibordlessen van Tumult ontdekken leerlingen hun sterke punten, leren ze zichzelf beter kennen en kijken ze naar hun eigen ontwikkeling.
Werkboeken
Jezelf leren kennen begint met ontdekken wat je kunt
Vraag een leerling naar zijn of haar kwaliteiten en je krijgt soms een antwoord als: ‘Weet ik niet’ of ‘Ik ben nergens echt goed in’.
Maar kwaliteiten zitten niet alleen in goede cijfers of sportprestaties. Misschien kan een leerling goed luisteren, anderen helpen, creatieve oplossingen bedenken of juist heel nauwkeurig werken.
Het helpt om leerlingen naar concrete situaties te laten kijken. Wanneer ging iets goed? Waar kregen ze een compliment over? En wat doen ze graag, ook als niemand het van ze vraagt?
Ook de mening van anderen kan verrassend zijn. Ouders, vrienden en klasgenoten zien soms kwaliteiten die leerlingen zelf helemaal niet opmerken.
Door hierover te praten, ontdekken leerlingen steeds beter wat hen typeert en waar ze nog in kunnen groeien.
Hoe help je leerlingen hun kwaliteiten ontdekken?
Je hoeft niet meteen een uitgebreide opdracht te doen om leerlingen aan het denken te zetten over hun sterke punten.
Met deze vragen kun je al een mooi gesprek beginnen:
Waar ben je trots op? Laat leerlingen een situatie noemen waarin iets goed ging.
Wat gaat jou gemakkelijk af? Soms vinden leerlingen iets zo vanzelfsprekend dat ze het niet als kwaliteit herkennen.
Waarvoor vragen anderen jouw hulp? Dat zegt vaak iets over wat je goed kunt.
Welke complimenten krijg je? Vraag leerlingen of ze zichzelf daarin herkennen.
Wat vind je lastig? Bespreek dat iedereen ook valkuilen en ontwikkelpunten heeft.
Welke kwaliteit wil je verder ontwikkelen? Laat leerlingen één concreet doel kiezen.
Tip voor het mentoruur: laat leerlingen drie kwaliteiten van zichzelf opschrijven. Vraag daarna een klasgenoot om er twee aan toe te voegen. Welke kwaliteiten hadden ze zelf nog niet bedacht?
Zo wordt het gesprek over kwaliteiten meteen een stuk concreter.
Wie ben ik en wat kan ik? Bespreek het in het mentoruur
Jezelf leren kennen gaat niet in één les. Leerlingen ontwikkelen zich voortdurend en ontdekken gaandeweg nieuwe interesses, vaardigheden en kwaliteiten.
Daarom is het goed om hier regelmatig bij stil te staan. Niet alleen wanneer leerlingen een profiel of vervolgopleiding moeten kiezen, maar juist ook in de eerste leerjaren.
Tumult heeft verschillende werkboeklessen en thuisopdrachten waarmee je leerlingen hierbij kunt begeleiden.
Ontdek jouw kwaliteiten en talenten
📖 Werkboeklessen · Leerjaar 1 t/m 4 · Vmbo
Wat zegt jouw verleden over wie je nu bent? Waar ben je goed in? En wat kun je leren van je sterke en minder sterke kanten?
In de werkboeklessen van Tumult gaan leerlingen op verschillende manieren met deze vragen aan de slag.
Leerjaar 1 – Wat zijn jouw hoogtepunten?
Leerlingen brengen belangrijke gebeurtenissen uit hun leven in kaart. Welke momenten zijn hen bijgebleven en wat zeggen die over wie ze zijn?
Leerjaar 2 – Wat zijn jouw kwaliteiten?
Leerlingen onderzoeken waar ze goed in zijn. Ook kijken ze naar hun beste schoolvakken en wat die over hun interesses en vaardigheden zeggen.
Leerjaar 3 en 4 – Wat zijn jouw kwaliteiten en valkuilen?
Leerlingen ontdekken welke kwaliteiten hen helpen en wanneer diezelfde eigenschappen juist lastig kunnen zijn. Ook onderzoeken ze welke beroepscompetenties ze al beheersen.
Zo leren leerlingen niet alleen hun sterke punten benoemen, maar ook nadenken over hun eigen ontwikkeling.
Welke kwaliteiten zien anderen in jou?
🏠 Thuisopdrachten · Leerjaar 1 t/m 4 · Vmbo · Tumult Plus Online
Leerlingen kennen zichzelf goed, maar hun ouders of opvoeders kijken soms heel anders naar hen.
Met de thuisopdrachten van Tumult gaan leerlingen thuis in gesprek over hun ervaringen, talenten en kwaliteiten.
In leerjaar 1 vragen ze naar belangrijke gebeurtenissen uit hun leven. In leerjaar 2 onderzoeken ze welke kwaliteiten hun ouders of opvoeders bij hen herkennen.
In leerjaar 3 en 4 kijken ze naar het werk van hun ouders of opvoeders. Welke vaardigheden heb je voor dat beroep nodig? En welke daarvan herken je bij jezelf?
De opdrachten geven leerlingen nieuwe inzichten en zorgen vaak voor gesprekken die thuis niet vanzelf ontstaan.
Tip voor het mentoruur: laat leerlingen na de thuisopdracht één kwaliteit delen die hun ouders of opvoeders hebben genoemd. Hadden ze die zelf ook opgeschreven?
Ook als mentor blijf je jezelf ontwikkelen
Leerlingen helpen ontdekken waar ze goed in zijn, vraagt ook iets van jou als mentor.
Want hoe goed ken jij eigenlijk je eigen kwaliteiten? Waar ligt jouw kracht in het begeleiden van leerlingen? En welke situaties vind je nog lastig?
Iedere mentor heeft een eigen aanpak. De één voert gemakkelijk persoonlijke gesprekken, terwijl de ander juist sterk is in structuur bieden of het begeleiden van een groep.
Het kan waardevol zijn om daar bewust bij stil te staan. Wat gaat goed in jouw mentoraat en waarin zou je jezelf nog willen ontwikkelen?
Persoonlijk mentorcoachingstraject
🎓 Tumult trainingen · Individuele begeleiding voor mentoren
Wil je sterker worden in je rol als mentor? Of loop je tegen situaties aan waarbij je graag eens met iemand zou sparren?
Met het persoonlijke mentorcoachingstraject van Tumult krijg je begeleiding die aansluit bij jouw dagelijkse praktijk.
Het traject bestaat uit drie persoonlijke coachingssessies van een uur via Teams. Daarnaast ontvang je het mentorboek van Tumult met 16 praktische modules en krijg je toegang tot aanvullende online materialen.
Tijdens de gesprekken kijk je samen met een ervaren trainer naar jouw kwaliteiten, uitdagingen en ontwikkeldoelen.
Dat kan bijvoorbeeld gaan over het voeren van lastige gesprekken, groepsdynamiek, oudercontact of het vinden van meer structuur in je mentoraat.
Je werkt aan onderwerpen die voor jou belangrijk zijn, met concrete handvatten die je direct kunt toepassen.
Ontdek het persoonlijke mentorcoachingstraject →
Kwaliteiten ontdekken met de hele klas
Kwaliteiten bespreken hoeft niet altijd serieus of individueel te zijn. Juist door leerlingen samen te laten nadenken, ontdekken ze vaak nieuwe kanten van zichzelf en elkaar.
Een compliment van een klasgenoot kan daarbij veel betekenen. Zeker wanneer een leerling zelf nog moeite heeft om zijn of haar sterke punten te herkennen.
Met een gezamenlijke opdracht maak je dit onderwerp op een toegankelijke manier bespreekbaar.
Ontdek jouw kwaliteiten!
🖥️ Digibordles · Leerjaar 1 t/m 4 · Vmbo, vmbo-t/havo en havo/vwo
Wat maakt iemand een goede voetballer? Is dat alleen techniek en snelheid, of zijn samenwerken, doorzettingsvermogen en goed communiceren minstens zo belangrijk?
In deze digibordles van 50 minuten gaan leerlingen aan de slag met het herkennen en benoemen van kwaliteiten.
Ze kijken naar de kwaliteiten van anderen en geven elkaar feedback. Daarna denken ze na over de eigenschappen die hun klasgenoten bij hen herkennen.
Passen die kwaliteiten bij hoe ze zichzelf zien? Of ontdekken ze iets nieuws?
Een leuke manier om leerlingen met elkaar in gesprek te brengen over hun sterke punten.
Tip voor het mentoruur: laat leerlingen na de les één kwaliteit opschrijven die ze van een klasgenoot hebben gekregen. Vraag ze om daar de komende week bewust op te letten. Wanneer gebruiken ze die kwaliteit?
Praktische lessen over pesten
Omgaan met conflicten – Is het plagen of pesten?
Wanneer is iets nog plagen en wanneer wordt het pesten? Leerlingen onderzoeken het verschil en ontdekken hoe ze iemand kunnen helpen wanneer een situatie niet meer leuk is.
Omgaan met conflicten – Hoe ga je om met pesten?
Wat kun je doen wanneer iemand wordt gepest? Leerlingen ontdekken verschillende manieren waarop ze zelf kunnen helpen en leren dat ze niet machteloos hoeven toe te kijken.
Pesten – Sta je erbij of doe je iets?
Bij pesten heeft iedereen een rol. In deze les onderzoeken leerlingen welke rollen er rondom pesten bestaan en hoe hun eigen reactie verschil kan maken.
Conflicten voorkomen en oplossen – Wat doe jij tegen pesten?
Leerlingen ontdekken dat iedereen iets kan doen tegen pesten. Een praktische les waarmee je verantwoordelijkheid voor de sfeer in de klas bespreekbaar maakt.
Deze vier werkboeklessen komen rechtstreeks uit je huidige aanbod.
Week Tegen Pesten: hoe kunnen we elkaar helpen?
Een digibordles waarin leerlingen ontdekken dat verschillen in de klas juist een kracht kunnen zijn en nadenken over hoe ze elkaar kunnen helpen.
De Geheime Onderwijsmissie! – escaperoom
Maak van samenwerken een missie. Met deze escaperoom werken leerlingen samen aan opdrachten en codes en tegelijkertijd aan een veilig en gezellig groepsgevoel.
Week Tegen Pesten: je klas als team!
Een actieve digibordles in spelvorm. Leerlingen zoeken opdrachten, werken samen en ontdekken hoe je met elkaar een team vormt.
Week Tegen Pesten: heb jij het al gehoord?
“Heb jij al gehoord dat…?”
Roddels verspreiden zich snel, zeker via sociale media en groepsapps. Met deze digibordles kun je met leerlingen stilstaan bij roddelen en wat het doorgeven van verhalen met iemand kan doen.
Van pesten voorkomen naar een veilige groep
Pesten staat niet op zichzelf.
Hoe leerlingen met elkaar omgaan wordt beïnvloed door de sfeer en verhoudingen binnen de groep.
Daarom gaat werken aan een veilige klas ook over vragen als:
Hoe gaan we met elkaar om?
Wat doen we als iemand wordt buitengesloten?
Hoe lossen we een conflict op?
Durven leerlingen hulp te vragen?
En wat doen we wanneer iemand over een grens gaat?
Binnen de werkboeken Sociaal-emotionele vaardigheden van Tumult oefenen leerlingen met dit soort situaties en vaardigheden.
Niet alleen tijdens de Week Tegen Pesten, maar gedurende het schooljaar.
Veiligheid en pestgedrag
Pesten of onveiligheid in de klas vraagt soms om meer dan een losse mentorles.
Daarom heeft Tumult ook de mentormodule Veiligheid en pestgedrag.
De module gaat in op pesten en onveiligheid in de klas en de invloed daarvan op leerlingen. Daarmee is deze geschikt wanneer je als mentor verder wilt kijken dan één losse werkvorm of les.
Inspiratie voor mentoren
Wil je met jouw mentorleerlingen aan de slag met pesten en een veilige sfeer?
Bekijk bijvoorbeeld:
✔ de werkboekles Is het plagen of pesten?
✔ de werkboekles Hoe ga je om met pesten?
✔ de werkboekles Pesten: sta je erbij of doe je iets?
✔ de werkboekles Wat doe jij tegen pesten?
✔ de digibordles Hoe kunnen we elkaar helpen?
✔ de escaperoom De Geheime Onderwijsmissie!
✔ het spel Je klas als team!
✔ de digibordles over roddelen Heb jij het al gehoord?
✔ de mentormodule Veiligheid en pestgedrag
Veel van deze materialen zijn beschikbaar via Tumult Plus Online.
Samen werken aan goed mentoraat
Bij Tumult geloven we dat goed mentoraat meer is dan een verzameling mentorlessen.
Het gaat over weten wat er bij jongeren speelt, begrijpen wat zij nodig hebben en als school bewust nadenken over hoe je leerlingen begeleidt.
Daarom ontwikkelen we niet alleen werkboeken en digitale lessen. We spreken met experts en mensen uit het onderwijs, trainen mentoren en mentorenteams en vertalen actuele thema’s naar materiaal dat je in de praktijk kunt gebruiken.
Zodat je er als mentor niet alleen voor staat.
Heb je vragen?
Neem contact op met Leon van Kuijk, consultant van Tumult.
- 06 4320 7445 of 020 421 5129
- leonvankuijk@tumult.nl
Lorem ipsum dolor sit amet adipiscing
