Bij ons ligt dit jaar de ‘Bildung scheurkalender’ op de keukentafel. Met elke dag een inspirerende citaat over onderwijs. De voorpagina ‘van de dag’ geeft een onderwijs-gerelateerde tekst. Op de achterpagina geeft een expert toelichting op het citaat. Op kantoor is dat altijd goede gespreksstof voor tijdens de lunch. Op 4 mei schreef onderwijsman Marcel van Erpen (o.a. mede-oprichter van NIVOZ, Nederlands instituut voor onderwijs en opvoeding) over de Japanse leerkracht Toshiro Kanamori. Het bijzonder van deze leerkracht is zijn aanpak met zijn leerlingen, onder het motto:  ‘Als één kind niet gelukkig is, is niemand gelukkig’.

Toshiro Kanamori werd in 1946 in Japan geboren. Zijn gedachtegoed is onder andere gevormd in de periode na de Tweede Wereldoorlog, waarin hij constateerde dat relaties verhardden en dat het aantal geïsoleerden en zelfdodingen schrikbarend toenam. Kanamori is bekend geworden door de documentaire Children full of life uit 2003, toen Kanamori 57 jaar oud was. De film laat zien waar het – volgens Kanamori – om gaat in het onderwijs en hoe je van je klas en van je school een hechte gemeenschap maakt. Hij moedigt kinderen aan plezier te hebben en vertelt dat de kinderen zowel hun eigen sterke kanten als die van hun vrienden moeten bevestigen. Hij wil een klas waar kinderen een sterke emotionele band hebben met elkaar en reikt ideeën aan en gebruikt werkvormen om dat voor elkaar te krijgen.

Kanamori wil dat kinderen zelf leren denken en goed voor zichzelf en voor anderen zijn. Vanuit zijn historisch besef, het zicht op maatschappelijke tendensen en jaren ervaring als leerkracht ontwikkelde hij zijn vijf uitgangspunten:

  1. Kinderen moeten kind mogen zijn: spelen, plezier hebben, zich vrij kunnen voelen, ervaringen opdoen met voorrang voor hun spontane vitaliteit. Daarom trekt hij er met de hele groep op uit en speelt hij samen met hen in het water, in de modder en in de sneeuw.
  2. Kinderen moeten goed eten en de waarde van het voedsel kennen. Daarom eet de klas samen, praten ze over het voedsel en telen ze hun eigen rijst en groenten.
  3. Ieder mens is een uniek wezen en mag er als individu zijn. Daarom organiseert Kanamori veel gesprekken waarin de gevoelens van kinderen naar boven komen.
  4. Je eigen lot mag je niet in handen leggen van anderen. Het is van belang om zelf mee te bepalen, te creëren en verantwoordelijkheid te nemen. Daarom laat hij de kinderen veel samen organiseren zonder tussenkomst van volwassenen, om bij conflicten vanuit alle perspectieven te reconstrueren.
  5. Kinderen moeten vrij gemaakt worden van de verwachtingen van ouders. Kinderen moeten hun eigen behoeften leren formuleren, vrijuit praten en zo druk wegnemen. Daarom praat hij veel met de kinderen over wat ze bezighoudt en leert hen argumenteren.

Inspirerende kost! Heb jij ook voorbeelden van inspirerende leerkrachten? Laat het ons weten!

Print Friendly, PDF & Email