Hoe bereid je je leerlingen voor op de toekomst? Hoe zorg je ervoor dat je leerlingen niet uitvallen op het mbo of het hbo?  Omdat leerlingen op het vmbo nog zo jong zijn is het voor deze doelgroep extra belangrijk om zich goed te oriënteren op vervolgopleidingen. De leerling moet zichzelf hiervoor eerst goed leren kennen. En daar ligt een belangrijke taak voor docenten: de leerling helpen onderzoeken naar wie hij/zij is, wat hij/zij kan en wat hij/zij wil. 

Een goede manier om leerlingen hierin te ondersteunen, is door loopbaangesprekken te voeren. Maar hoe doe je dat op een goede manier? In deze blog lees je concrete tips voor het voeren van loopbaangesprekken.

Ons LOB materiaal is gebaseerd op de vijf loopbaancompetenties van Marinka Kuijpers. Samengevat zijn de vijf loopbaancompetenties:

  1. Wie ben ik, wat kan ik? –> kwaliteitenreflectie
  2. Wat wil ik, wat drijft mij? –> motieven reflectie
  3. Welk soort werk past bij mij? –> werkexploratie
  4. Wat wil ik worden? –> loopbaansturing
  5. Wie kan mij daarbij helpen? –> netwerken

Deze loopbaancompetenties kun je goed gebruiken om de gesprekken met je leerlingen in te richten.

  • Richt de eerste gesprekken op de kwaliteiten van de leerling. Laat de leerling bijvoorbeeld feedback vragen vanuit zijn/haar omgeving over waar hij/zij goed in is en wat hem/haar kenmerkt.
  • Bij de motievenreflectie is het belangrijk dat de leerling achterhaalt wat hij/zij echt wil, zonder alle verwachtingen van anderen. Laat de leerling dromen over wat hij/zij wil bereiken in de toekomst. Vraag door om te achterhalen wat de drijfveren zijn van de leerling. Gebruik hierbij bijvoorbeeld de 5x waarom techniek: vraag vijf keer door met een ‘waarom-vraag’. Bijvoorbeeld waarom wil je dat? Of: waarom lijkt dat je zo leuk?
  • Daarna is het belangrijk dat de leerling ervaring op gaat doen met verschillende beroepen en opleidingen door mee te lopen en open dagen te bezoeken (werkexploratie en loopbaansturing). Stimuleer de leerling om zoveel mogelijk opties te onderzoeken.
  • Tot slot is het belangrijk om het netwerk te activeren: wie kan de leerling helpen? Ken je zelf iemand die jouw leerling zou kunnen helpen? Schroom dan niet om je eigen netwerk te activeren!

Om je een houvast te geven kun je het volgende stappenplan volgen tijdens de gesprekken:

Stap 1: licht een specifieke ervaring uit

Belangrijk is om te starten met een concrete ervaring van de leerling. Laat de leerling zelf met een ervaring komen waar hij/zij graag over wil praten. Dit kan te maken hebben met werk of stage, maar mag ook een ander soort ervaring zijn.

Stap 2: vraag naar de emoties, gedachten tijdens deze ervaring

Wat voelde je? Waarom deed dit je zoveel? Wat maakt het dat je hier zo blij/verdrietig/angstig etc van werd?

Stap 3: wat ging er goed en wat ging er minder goed?

Vragen naar de positieve en negatieve aspecten zorgen ervoor dat de leerling reflecteert over de ervaring.

Stap 4: zijn er ook andere situaties waarin je dit herkent?

Het is belangrijk om deze concrete ervaring te verbreden naar de leerling in het algemeen. Zijn er bepaalde aspecten die vaker terug komen en wat zegt dit over de leerling? En dus over zijn/haar loopbaan?

Stap 5: koppel dit aan de kwaliteiten van de leerling

Welke aspecten in de ervaring van de leerling komen door de kwaliteiten van de leerling? Vragen die je kunt stellen zijn: Waar ben je altijd goed in? Wat vind je belangrijk? Wat was er gebeurd als jij er niet was in die situatie?

Stap 6: stel een actie op

Geef de leerling altijd huiswerk mee: geef een thuisopdracht mee of een LOB-taak. Het volgende gesprek start je dan met terugkijken op deze opdracht of ervaring. Begin dan dus weer bij stap 1.

Tot slot nog een tip: laat zoveel mogelijk vanuit de leerling zelf komen. Pas op dat je niet dingen gaat invullen. Als de leerling zelf met het antwoord komt, is hij/zij gemotiveerder om actie te ondernemen en zal de leerling meer achter zijn/haar keuze staan.

In het volgende filmpje een voorbeeld van een LOB gesprek.

Meer weten?

Het Tumult LOB dossier en de bijbehorende lesvoorbereidingen bieden handvatten voor het voeren van loopbaangesprekken. Ben je nieuwsgierig naar dit abonnement? Lees ook zeker onze eerdere blogs over dit onderwerp. Bijvoorbeeld deze over het ontwikkelen van het LOB dossier of deze over het belang van een goede LOB methode. Je kunt ook een digitaal beoordelingsexemplaar aanvragen in onze webshop!

Naast het nieuwe LOB materiaal ondersteunen we mentoren met een training LOB gespreksvaardigheden. Wil je gaan werken met ons materiaal en wil je daarbij meer ondersteuning in het voeren van loopbaangesprekken? Bekijk dan eens onze training.

Ben je nog niet uitgeleerd over het voeren van loopbaangesprekken? Volg dan het leerpad LOB – loopbaangesprekken voeren.

Heb je ervaring met het voeren van loopbaangesprekken? Laat het ons weten en deel je tips en tricks!

Print Friendly, PDF & Email