10 dingen om te proberen aan het begin van het schooljaar

By | 2018-02-05T18:22:32+00:00 27 augustus 2014|Categories: Didactiek|Tags: , , , , |0 Comments

De dagen van zon, zee en strand waren heerlijk. Je hebt je weer een beetje kunnen opladen, eindelijk dat boek kunnen lezen of lekker kunnen uitslapen. Langzaamaan komt er dan weer wat ruimte in je hoofd voor nieuwe ideeën. Plotseling schiet je iets te binnen wat je altijd al had willen doen. Dingen die je vorig jaar eigenlijk ook had willen proberen, maar waar je niet aan toegekomen bent. Niet getreurd! Nieuw jaar, nieuwe kansen. Mocht je nou geen bruisende ideeën hebben gekregen tijdens de vakantie, of op zoek zijn naar nog wat extra inspiratie, hebben wij 10 dingen op een rij gezet die je kunt uitproberen dit schooljaar.

1. Vul een tas (kennismaking 1e klas)
Deel de eerste les (papieren) tassen uit, met daaraan vast geniet de uitleg voor de leerling en de ouders. Geef leerlingen de tas mee naar huis en laat hen daar vier objecten verzamelen die iets over hen zeggen. De volgende les of de volgende dag vertellen leerlingen iets over zichzelf aan elkaar naar aanleiding van deze meegebrachte voorwerpen. Laat leerlingen op een paar momenten gedurende de dag in groepjes elkaars voorwerpen toelichten (of voor de klas). Je zult zien dat leerlingen het leuk vinden om erachter te komen wie dezelfde of vergelijkbare voorwerpen heeft meegebracht.

2. Start de les met… iets anders!
Denk aan: een cartoon, een filmpje, een prachtige foto, een quizvraag, een puzzeltje, een raadsel, een uitspraak van Loesje, een muziekje… Start zo elke les met een aantrekkelijke aandachtsrichter: laat bij elk begin van de les iets zien of stel een vraag. Dit kan vakgerelateerd zijn, of juist niet. Ligt eraan wat het doel van je aandachtsrichter is: de aandacht richten op de doelen van de les of de aandacht richten in het algemeen. De les op een verfrissende manier starten zorgt namelijk ook voor gerichte aandacht van de klas. Namelijk op dat wat jíj laat zien of horen.

3. Geef iedereen een hand aan het begin van de les
Begroet elke leerling aan het begin van de les door handen te schudden. Het zorgt ervoor dat leerlingen rustig binnenkomen en ‘gezien’ worden door de docent. Mocht je dat willen, kun je er ook een leermoment van maken. Stel elke leerling een vraag over je vak. Bij Frans vraag je bijvoorbeeld ‘Bonjour Julie, comment vas-tu?’ en dan laat je de leerling antwoorden. Of je vraagt elke leerling wat de betekenis is van een bepaalde vakgerelateerd woord. Zo start de les echt direct bij binnenkomst.

4. Schrijf een brief naar jezelf
Begin de eerste les met het schrijven van brieven. Laat leerlingen een brief aan zichzelf sturen. Geef eventueel een aantal aanknopingspunten voor de inhoud van de brief. Bijvoorbeeld: bedenk wat je het komende half jaar wilt leren, beleven, doen, lezen, beluisteren, behalen etc. en vraag dan aan jezelf of dit gelukt is. De leerlingen stoppen de brief in een envelop, plakken ‘m dicht en stoppen ‘m in een doos. Open de doos een half jaar later en geef iedereen zijn eigen brief terug. En hoe hebben je plannen uitgepakt?

5. Kies een tool
Vernieuw je lessen met een digitale tool. Kies een tool uit die je het komende jaar graag wilt ontdekken en uitdiepen in je lessen. Zoek bijvoorbeeld eens in de blogserie ‘Handige tools’ van Tumult om inspiratie op te doen. Hier vind je tips voor digitaal mindmappen, digitale prikborden, het maken van infographics etc. Gebruik vervolgens deze tool regelmatig in je lessen, zodat niet alleen jijzelf, maar ook je leerlingen er vertrouwd mee raken. Denk ook aan social media, zoals Twitter, YouTube, Pinterest etc.

6. Visualiseer regels
Het begin van het schooljaar is de tijd om afspraken met elkaar te maken. Nu zijn er natuurlijk schoolregels waar iedereen zich aan moet houden. Maar leerlingen kunnen zelf ook met goede regels op de proppen komen. Des te beter als het uit henzelf komt! Gebruik een les om de lesbrief Dit zijn mijn regels! te doen. In deze lesbrief gaan leerlingen een regel bedenken voor een onduidelijke situatie. Vervolgens maken ze visueel duidelijk wat hun regel is, bijvoorbeeld door een poster, pictogram etc. te maken. Zodat zelfs iemand die de taal niet spreekt het begrijpt. Pas de lesbrief eventueel iets aan zodat leerlingen een regel bedenken voor een onduidelijke schoolsituatie in plaats van een onduidelijke situatie in het algemeen.

7. Verzamel feedback
Oké, alleen maar negatieve feedback, daar zit meestal niemand op te wachten. Maar toch is het van tijd tot tijd handig en leuk om je leerlingen te bevragen over je lessen, de opdrachten, de werkvormen. Las hier het komend schooljaar een vast moment voor in, bijvoorbeeld schriftelijk na de laatste proefwerkvraag, of aan het einde van het hoofdstuk. Stel twee vragen: Geef twee tips (welke verbeterpunten voor de lessen, de werkvormen, de opdrachten etc. heb je?) en geef twee tops (wat vond je leuk, goed, interessant etc. aan de afgelopen lessen?)

8. Maak zelf een instructievideo
Probeer eens een les te flippen (hier lees je hoe je dat doet!). Maak een instructievideo over een onderwerp dat elk (of bijna elk) leerjaar terugkomt, zodat je je video meteen in meerdere leerjaren en klassen kunt gebruiken. Gebruik hiervoor een schermopnametool, zoals Screenr. Geef leerlingen als huiswerk om de video te bekijken en kom er in de les op terug. Maak gebruik de vrijgekomen tijd in de les!

9. Geef complimenten
Probeer eens een les per week alleen maar complimenten te geven aan leerlingen en leerlingen alleen positief te benaderen. Ga niet in op een leerling die zich negatief gedraagt, maar complimenteer juist zijn buurman met zijn goede gedrag. Geef geen aandacht aan de leerlingen die hun huiswerk niet maakten, maar geef leerlingen die dat wel deden een pluim. Stug volhouden en kijken wat de uitkomsten zijn…

10. Start een vrijdagmiddagborrel
Een goed moment om het weekend in te luiden, om de week door te nemen en om het eens over andere dingen dan schoolse zaken te hebben met je collega’s. Hoeft natuurlijk niet elke vrijdag, maar een keer per maand is toch leuk. Proost!

Foto: See-ming Lee 李思明 SML

Print Friendly, PDF & Email
By | 2018-02-05T18:22:32+00:00 27 augustus 2014|Categories: Didactiek|Tags: , , , , |0 Comments

About the Author:

Veerle van Pinxteren
Als ontwikkelaar van lesmateriaal en consultant, ben ik ook vooral benieuwd hoe je materiaal in de praktijk kunt gebruiken. Met een achtergrond als docent kan ik me meestal inbeelden of iets wel of niet zal werken. In mijn blogs probeer ik dan ook de vertaalslag naar de praktijk te maken. Maar: de ervaring zal het leren! Dus heb je iets uit de blogs uitgeprobeerd en werkt het wel/toch niet? Laat het me weten! www.ontwerpkracht.com

Leave A Comment